Saglik Bakanliginin tüm Hastanelerin olasi bir afet durumuna karsi hazirlikli olunmasi ve dogru yaklasim metoduyla en kisa sürede koordineli bir sekilde günlük hayata dönülebilmesi amaciyla Hastane Afet Plani (HAP) hazirlayarak tüm hastane personelinin egitime tabii tutulmasi gerekliligine binaen 2010 Yillik Egitim Plani kapsamina almis oldugumuz Hastane Afet Plani (HAP) egitimlerimizin ilki Egitim Koordinatörümüz Hem.Hacer KATIRCIOGLU tarafindan 16.03.2010 tarihinde saat : 12.30'da hastane temizlik personelimize verilmistir.
Öncelikle Samsun Kadin Dogum Ve Çocuk Hastaliklari Hastanesi Hastane Afet Komitesi (HAP) olarak ; almis oldugu egitimlerin isiginda bizlere yol gösteren,çalismalarimizda her tür katki ve desteklerini bizlerden esirgemeyen Mehmet Aydin Egitim Ve Arastirma Hastanesi HAP Komitesi Baskani sayin Dr. Meltem KOPUZ’ a sonsuz tesekkür ve sükranlarimizi sunuyor,çalismalrinda basarilar diliyoruz.
Tüm Hastane Personelimizin katilimi saglanana kadar süreklilik arz edecek egitim programimizdan bir bölüm aktariyoruz.

Ileri görüslülügü toplumlar tarafindan kabul gören Ulu Önder Atatürk ün sözü durumu özetler niteliktedir.“ Felaket Basa Gelmeden Evvel Önleyici Tedbirleri Düsünmek Lazimdir. Geldikten Sonra Dövünmenin Faydasi Yoktur.”

AFET : Beklenmeyen, Zamani Belli Olmayan, Basedilemiyen Olaydir.Deprem,sel,çig düsmesi,kum firtinasi,tsunami,yangin,pandemi ..

KAYIT SISTEMI / TRIAJ :

* Kayitlarimiz Yoktu / Yetersizdi !
* Kayiplarimiz kimdi ? Kaç kisiydi ?
* Kimleri kurtardik ?
* Kaç kisiyi kurtardik ? Kurtaramadik ?

2002-2008 YILLARINDA YAPILMIS ARASTIRMALAR GÖSTERIYOR KI ;

IZMIR HASTANELERI - 2002
30 hastane; 321 bina (Devlet, Belediye SSK,Üniversite, Ordu) oldugu ;%70 depreme dayaniksiz ,225 binanin güçlendirilmesi gerektigi,
ISTANBUL HASTANELERI – 2002
26 Devlet Hastanesi ,323 binanin oldugu %86 depreme dayaniksiz,
279 bina güçlendirilmesi gerektigi,
ANKARA HASTANELERI – 2008
32 hastane (Devlet, üniversite, özel) oldugu ,%40.62’si dayaniklilik testi yapildigi
%15.2 deprem güçlendirme çalismalari yapildigi,Hastane çalisanlarinin %43.75’i deprem sirasinda binalarina güvenmedigi,%81.25 dekontaminasyon ünitesi olmadigi,%68.75 KBRN için personel koruyucu ekipmaninin olmadigi,%93.75 KBRN ye hazir olmadigi SAPTANMISTIR.

ÜLKEMIZIN ; Topraklarinin % 92’si , Nüfusunun % 95’ i , Büyük Sanayi merkezlerinin % 98’ i, Barajlarinin % 93’ ü deprem bölgelerinde bulunmaktadir. Mevcut fay hatlarinin %66’ ise aktif durumdadir.

SAMSUN BIRINCI DERECE DEPREM BÖLGESI !
Dogal Afet Sigortalari Kurumu (DASK) Gönüllüsü Prof. Dr. Ahmet Mete ISIKARA, ''Deprem geçici, hayat kalici: Sürdürülebilir Yasam Hakki'‘ temasiyla deprem gerçegini anlatti. Türkiye'nin deprem bölgeleri haritasinin degistigini vurgulayan ISIKARA, ''Türkiye'nin deprem izleme agi var. Bu çerçevede Türkiye'nin deprem bölgeleri haritasi degisiyor. Dolayisiyla Samsun, ''biz ikinci derecedeyiz, bir kismimiz üçüncü derecede'' demesinler. Samsun birici derece deprem bölgesi oluyor. Bunu not edin. Bu sürpriz olmasin. Türkiye'nin deprem gerçegi bu. Gerçege sirtimizi çevirmemeliyiz. Yüzlesmeliyiz. Yüzlesmedigimiz için o kadar agir kayiplar veriyoruz'' diye konustu.Samsun'da 350 bin binanin yaklasik yüzde 15'inin zorunlu deprem sigortasi yaptirdigina isaret eden ISIKARA, bu oranin çok az oldugunu belirtti.
Samsun Merkez 1 Ve 2 , Salipazari 1 Ve 2 , Çayir kent 1,Asarcik 1,Ayvacik 1,Havza 1
Çakir alan 1,Kavak 1,Ladik 1,Seyhli 1,Vezirköprü 1,Bes pinar 1,Köprübasi 1, Mezra 1, Taflan 2 , Tekkeköy 2,Bazlamaç Beldesi 2,Bogaz kaya 2,Kolay 2,Çarsamba 2,Yakakent 2 Ve 3,Alacam 3,Bafra 3,Dik biyik 3, Çinarlik beldesi 3, Ondokuzmayis 3,Terme 3.Derece Deprem Bölgesidir.

AFETLERDE GÖREV YAPACAK OLAN; HASTANELER SERVISI :

7269 sayili Afetlere Iliskin Yasa ile bu yasaya dayanak alinarak çikarilan 88 / 12777 Karar Sayili Afetlere Iliskin Acil Yardim Teskilati ve Planlama Esaslarina Dair Yönetmelikle il bazinda IL KURTARMA VE YARDIM KOMITESI ’nin olusturulmasi ve bu Komiteye bagli olan Hizmet Gruplarindan Ilk Yardim ve Saglik Hizmetleri Grubu içinde yer alan HASTANELER SERVISI ’nin kurulmasi da öngörülmüstür.

* Samsun Ili Hastaneler Servisi Baskani; Mehmet Aydin Egitim Ve Arastirma Hastanesi Bashekimidir. Diger hastane bashekimleri; Baskan Yardimcisidir.7269 sayili Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayisiyla Alinacak Tedbirlerle Yapilacak Yardimlara Dair Kanunun 1051 Sayili Kanunla degisik 4.maddesine dayanilarak yayinlanan Afetlere Iliskin Acil Yardim Teskilati ve Planlama Esaslarina Dair Yönetmeligi hükümlerine göre;Kamu Hastaneleri,
Kizilay, Askeri Saglik Kurumlari, Özel Hastaneler, Belediye ve diger saglik kurulus ve tesisleri plan kapsamina alinmistir.Afet sürecinde, hastanelerin fiziki yapilarinda hasar olusmasi ya da gelen hasta ve yaralilarin çoklugu sebebiyle yetersiz kalinmasi durumunda;
IL IÇINDE :
a) Öncelikle ilgili hastanece Afet Eylem Planinda ön görülen “ Karsilikli Yardim
ve Isbirligi Protokolü ” geregi olarak bu hastane ya da kurulusla yardim ve isbirligine
gidilir;
– Samsun Kadin Dogum Ve Çocuk Hastaliklari Hastanesi ;Mehmet Aydin Egitim Ve Arastirma Hastanesi Ve Gazi Devlet Hastanesi Ile...

b) Ilkyardim ve Saglik Hizmetleri Grubu Plani kapsaminda belirlenmis alanlara ve/veya varsa Sahra Hastanesi-Mobil Acil Müdahale Üniteleri kurulmasi saglanir,
c) Mevcut konteynirlar da ihtiyaç durumunda belirlenen alanlara konuslandirilarak hizmete alinir.

IL DISINDA : Il içi olanaklarin yeterli olmamasi halinde, Saglik Bakanliginca belirlenmis olan Koordinatör il görevi devir alacaktir.

AFET YÖNETIMI :

RISK YÖNETIMI ( Olay öncesi / Proaktif davranis) : Olay olmadan önce olaydan koruma, nedenleri yok etme zararlari önleme /azaltma çalismalari) .Risk yönetiminde hedef; afet nedenlerini/ risklerini/ afetleri yok etmektir.KORUMADIR.

KRIZ YÖNETIMI (Olay sonrasi /Reaktif davranis) : Olay olduktan sonra olayi /krizi def etme, krizin yaralarini sarma ikincil zararlari azaltma çalismalaridir.Kriz yönetiminde hedef; ikincil kayiplari en aza indirmektir.TEDAVIDIR.

AFETLERDE KORUNMA :

1.Birincil Korunma-Afetlerin Önlenmesi :

* Dogru fizik planlama
* Güvenceli binalar
* Risk degerlendirme çalismalari
* Arastirma-Gelistirme çalismalari
* Toplum egitimi
* Afet planlari
Örnegin; toprak kaymasi olabilecek yerde yerlesimi önlemek, seli önlemek için baraj kurmak, binalari depreme dayanikli hale getirmek.

2.Ikincil Korunma- Afet Zararlarinin Azaltilmasi :

* Erken tespit
* Hizli harekete geçme
* Afet sonrasi zarar ve hastaliklara karsi önlem alma
* Toplum egitimi
* Eski düzene dönüsü saglamak

3.Üçüncül Korunma-Rehabilitasyon :

* Yerlesim yerlerinin yeniden yapilanmasi
* Egitim olanaklarinin saglanmasi
* Is olanaklarinin saglanmasi
* Fiziksel-Ruhsal-Sosyal Rehabilitasyon

AFETIN EVRELERI :
1.Sessiz Evre (Ilk 30 dk.)
2.Uyaniklik Evresi (3o dk.-2 Saat)
3.Yalnizlik Evresi (Ilk 48 Saat)
4.Dis Yardim Evresi (48 Saat Sonrasi)
5.Esenlendirme Evresi (Eski düzene geçis sonrasi)

HAP NEDIR ?

* HAP, Afet anlarinda hastane yanitina yardim etmek için hazirlanmis olan " Acil Yönetim Sistemi’ ’
* Hastane temelli tüm tehlikeli olaylarin standardize edildigi yönetim kavramidir
* Organizasyon yapisinin (komuta zinciri) bir bütünlesmesidir .
- Organizasyon semasi
- Görevler ve görevliler
- Formlar

HASTANE AFET PLANI (HAP) :

* Afette hasta ve yarali tedavisini organize etmek,
* Panik ve kargasayi önlemek,
* Olasi sorunlari en aza indirmek,
* Hastalari ve çalisanlari korumak
* Görev ve görevlileri önceden belirlemek,
* Birimler arasi organizasyonu saglamak,

DIS AFETLERDE HAP :

* Olabildigince büyük hasta sayisini kontrol etmek,
* Kabul ve tedavi alanini genisletmek,
* Hastaneyi, hastalari, çalisanlari kontaminasyonlardan korumak,
* Tüm hastalar için uygun tedavinin devamini saglamak,
* Olayin gerektirdigi ilave tüm görevlerin düzgün islenmesini saglamak,
* Zarar gören yerde personel vb. yönden desteklemek,


IÇ AFETLERDE HAP :

* Olasi patlama, sizinti ve ikincil olaylarin kontrolü (elektrik, su, dogal gaz, kimyasallar vb.),
* Bosaltma planlari olusturmak,
* Hastalari, çalisanlari, kurtarma ekibini en iyi korumak,
* Kontaminasyona karsi hastaneyi, hastalari ve çalisanlari korumak,
* Esnek ve dogrudan yönetimi garantiye almak,
* Hizli bir hazirlik için gereksinimleri güvenceye almak,
* Iç ve dis kaynak koordinasyonunu saglamak,
* Hizli alarm ve mobilizasyon saglamak,
* Özel korunma gereçleri saglamak,
* Herkesin ne yapacagini ve ne yapmayacagini iyi bilmesini saglamak,

HAP ÖZELLIKLERI :

* Basitlik (personelin her gün yaptigina en yakin görevlendirilmesi),
* Esneklik,
* Koordinasyon,
* Liderlik,
* Iletisim,
* Güvenilir bir komuta zinciri,
* Tek komutan,
* Modüler organizasyon,
* Üst kademede ‘olmazsa olmaz’ sekiz kisilik bir ekip mevcuttur.
* Ortak dil, ortak iletisim,
* Esneklik, büyük-küçük hastane,
* Organize edilmis kayit sistemi,
* Ayrintili dokümanlar,
* Sözel degil, yazilidir,
* Etkili ortak yardim plani,
* Tüm afetlere uyarlanabilmelidir,
* Her görev tektir,
* Görev ve öncelikler belirlidir,
* Görevler diger bir pozisyona aktarilmamali,
* Her görevli yalniz bir görevliye rapor verir,
* Emir komuta zinciri,
* Yeterli personel yoksa, bir kisi geçici olarak birkaç görevi üstlenebilir,
* Planin olayin büyüklügüne göre ufak bir kismi devreye alinabilir,
* Daha alt pozisyonlar duruma göre kullanilir,
* Bazilarina özel durumlarda ihtiyaç vardir,
* Bazi görevler önceliklidir,acildir ve bunlarin siralamasi bellidir,
* Digerleri saatler, günler içinde görev alir.

KBRN HAP PLANLAMASI (KBRN Olayina Müdahale) :

* Kontamine alan uyarici isaretler konularak çevrelenir.
* Bu alana giris ve çikislar yasaklanir.
* Dekontaminasyon alani belirlenir.
* Dekontaminasyonla görevli personel mutlaka koruyucu ekipmana sahip olmalidir.
* Kontamine / dekontamine hatti çizilir.
* Kontamine elbise ve malzemeler ayri bölmelere kaldirilir.
* Kontamine personel / malzeme basinçli su ve deterjanlarla yikanir.

HASTANE TAHLIYE PLANI :
AMAÇ :Olagan disi durumlarda tahliye hareket tarzini belirlemek.

TAHLIYE SIRASINDA HAREKET SEKLI VE SORUMLULARIN GÖREVLERI

A-Olagan Disi Durum Olusmadan Önce
B-Olagan Disi Durum Olustugu Anda ;
* Servis Yangin Güvenlik Sorumlusunun Görevleri
* Kayit Memurunun Görevleri
* Teknik Servis Biriminin Görevleri
* Güvenlik Biriminin Görevleri
* Binada Kalanlarin Kurtarilmasi
* Yaralilara Ilk Yardim
* Baslangiç Yanginlarinin Söndürülmesi
* Bina Agir Hasarli Ise Geçici Barinmanin Nerede Yapilacagi

HASTANE ACIL KOD SISTEMI :

AMAÇ: Hastane içinde olusabilecek acil durumlarda panik ve kargasa yaratmadan personele acil durumu bildirmek, gerekli tedbirleri süratle almak ve acil duruma göre görevli personelin ivedi sekilde olay yerine intikalini saglamaktir.

KOD MAVI : Hastane yatan hasta birimlerinde kardio pulmoner arrest meydana geldiginde resüstasyon ekibi alarma geçer . Sistem dahili sistemden 4444 nolu telefon tuslanarak baslatilir. Resüstasyon ekibindeki pager cihazlarinda aranilan telefonun numarasi görülür. Ekip resüstasyon yapilacak bölüme gider.

KOD PEMBE : Hastanede çocuk kaçirma olayi oldugunda Ya da süphelenildiginde devreye girer. Sistem olayi ilk gören yada süphelenen personelin santrali uyarmasi ile baslar. Santral güvenlik
amirini bilgilendirir ve genel anons sisteminden PEMBE KOD alarmi verilerek tüm personelin
olaydan haberdar olmasi ve olayin engellenmesi konusunda önlem almasi saglanir .

KOD KIRMIZI : Hastanede yangin yada yangin süphesi durumunda devreye girer. Sistem olayi ilk gören yada süphelenen personelin santrali uyarmasi ile baslar. Santral güvenlik amirini bilgilendirir ve genel anons sisteminden olay bölgesi söylenerek KIRMIZI KOD alarmi verir. Tüm personelin olaydan haberdar olmasi ve olayin engellenmesi konusunda önlem almasi saglanir.

KOD GÜMÜS : Hastanede silahli saldiri ya da tehdit oldugunda devreye girer. Sistem olayi ilk gören yada süphelenen personelin santrali uyarmasi ile baslar. Santral güvenlik amirini bilgilendirir ve
güvenlik ekibinin olay yerine giderek gereken tedbirleri olmasi saglanir.

KOD YESIL : Hastanede bomba tehdidi veya süphesi durumlarinda devreye girer. Sistem olayi ilk
gören yada süphelenen personelin santrali uyarmasi ile baslar. Santral güvenlik amirini
bilgilendirir ve güvenlik ekibinin olay yerine giderek gereken tedbirleri olmasi saglanir.

KOD TURUNCU : Hastane ya da çevresinde kimyasal , biyolojik ,radyasyonel yada nükleer madde yayilmasi riski oldugunda devreye girer. Sistem olayi ilk gören yada süphelenen personelin santrali uyarmasi ile baslar. Santral güvenlik amirini bilgilendirir ve genel anons sisteminden olay bölgesi söylenerek TURUNCU KOD alarmi verir. Tüm personelin olaydan haberdar olmasi ve olayin engellenmesi ve zarar görülmemesi konusunda önlem almasi saglanir.

SIVIL SAVUNMA NEDIR ? : Savasta ve dogal afetlerde halkin can ve mal kaybini en aza indirme amacini güden ve topyekun savunmanin en önemli unsurlarindan biri olan Sivil Savunma Teskilat
ve Hizmetlerini düzenleyen 7126 Sayili Sivil Savunma Kanunu..
SIVIL SAVUNMANIN KURULMA AMACI :

* Savas zamani halkin can ve mal güvenliginin saglanmasi,
* Tabii afetlerde can ve mal kurtarma,
* Büyük yanginlarda can ve mal kaybini azaltma,
* Yok olmalari ve çalisamaz hale gelmeleri durumunda yasami büyük ölçüde etkileyecek olan resmi ve
özel müessese ve tesislerin korunmasi,onarilmasi ve yenilenmesi,
* Savas zamaninda her türlü savunma gayretlerinin sivil halk tarafindan desteklenmesi,
* Cephe gerisi moralin kuvvetlendirilmesi,

SIVIL SAVUNMA SERVISLERI :

* Personel sayili 200’ün üstünde bulunan kamu kurum ve kuruluslarin asagidaki servisleri kurmak zorunlulugu bulunmaktadir.
* Kontrol Merkezi Ve Karargah Servisi,
* Ilkyardim Servisi,
* Itfaiye Servisi,
* Emniyet Ve Kilavuz Servisi,
* Kurtarma Servisi,
* Teknik Onarim Servisi,
* Sosyal Yardim Servisi,



Tedbirsizlik felakete davetiye demektir.Örnegin ;1999 depreminde yasananlar ,hiçbir sekilde afetlere hazirlikli olmadigimizi göstermistir. Triyaj ve Kayit sisteminin eksikligi ; halen daha yavrusunun ölümünü kabullenemeyen,haber almanin heyecaniyla bekleyen analarin yüregini daglamaktadir.Sadece analar degil,baba,kardes dede felaketin izlerini atamamis pek çok vatandasimiz , iyi ya da kötü net bir haber alamamanin belirsizligiyle ayni duygusal karmasa içinde hayatlarina uyumda problem yasamaktadir.
Önlem almak ,düzeltmekten,yaralari sarmaktan daha kolay ,ucuz ve sevindirici sonuçlari olan aci ve hüznü engelleyen bir uygulamadir.Bu nedenle hastane personeli olmanin disinda bir birey olarak gerek evimizde gerekse evimizden çok zaman geçirdigimiz çalisma yuvamizda kendimize düsen sorumluluk bilinciyle afetlerden korunmada gerekli önlemleri almali,” bana neci ” BENCIL tavirlardan uzaklasarak BIZ duygusuyla bütüncül yaklasim göstermeli,üzerimize düsen görevleri en iyi sekilde ifa etmeliyiz..
Afetlerin hayatlarimizi gölgelemedigi huzur,saglik,mutluluk,güven dolu bir ortamda birlik ve beraberlik içinde yasamak ümidiyle..Saglicakla kalin..


Haber : Hem. Hacer KATIRCIOGLU
Egitim Koordinatörü

Fotograf : Lütfü KOÇ
Tibbi Sekreter