15 Ekim " Meme Kanseri Günü" nedeniyle hastanemiz konferans salonunda Egitim Koordinatörümüz Hem.Hacer KATIRCIOGLU tarafindan "Meme Kanseri Ve Korunma Yollari" konusunda 26-27.10.2009 tarihlerinde saat :12.30 'da tüm bayan personelinimizi kapsayan bir sunum yapilmistir.Sunumdan bir bölüm söyle ;

KANSER: Normal kurallar disinda diger doku ve organlarin aleyhine büyüyen, çogalan hücrelerin olusturdugu bir hastaliktir. Vücudun tüm doku ve organlarini tutabilir. Dünyada her yil yaklasik 10 milyon yeni kanser olgusu ortaya çikiyor. Dünyadaki ölümlerin yaklasik % 12’si kanser nedeniyledir. Yillik Kanser Ölüm Sayisi 6 Milyon . Bu sayinin 20 yil içinde, 10 milyona tirmanmasi bekleniyor. Ülkemizde her yil 68 bin yeni kanser olgusu ortaya çikiyor, Her yil 36 bin kisi kanserden ölüyor.

KANSER NEDENLERI

* Sigara -alkol kullanimi,
* Kötü beslenme aliskanligi,
* Uzun süre günes altinda kalma,
* Asiri dozda röntgen isinina maruz kalma,
* Bazi kimyasal maddeler,
* Bazi virüsler,
* Radyasyona maruz kalma,
* Hava kirliligi,

KANSERIN ÖN BELIRTILERI

* Rahim veya makattan gelen anormal akinti ve kanama
* Memede veya vücudun herhangi bir yerinde ortaya çikan sislik ve sertlikler
* Iyilesmeyen yaralar
* Uzun süreli ses kisikligi ve öksürük
* Yutma güçlügü ve hazimsizlik
* Ben ve sigillerde meydana gelen degisiklikler

KANSERDEN KORUNMAK IÇIN NELERE DIKKAT EDILMELI

* Sigara ve tütün kullanmayiniz.
* Alkollü içeceklerden sakininiz.
* Yeterli ve dengeli besleniniz.
* Asiri günes altinda korunmasiz durmayiniz.
* Çalisilan is yerini saglik kosullarina uygun hale getiriniz.
* Doktorunuz tavsiye etmedigi taktirde röntgen filmi çektirmeyiniz.
* Yilda bir kez saglik muayenesi yaptiriniz.

MEME KANSERI NEDIR : Memede bulunan süt bezleri ve kanallari döseyen hücrelerin, kontrol disi olarak çogalmalarina “Meme Kanseri” denir. Meme dokusu en fazla üst dis kadranda bulunur. Axiller bölgeyi de kapsayan üst dis kadranda fazla meme dokusu bulunmasi bu bölümde tümörlerin daha fazla olusmasina neden olur.

MEME KANSERININ ÖNEMI

* Türkiye’de kadinlar arasinda en sik görülen kanserdir.
* Kadinlarda ortaya çikan kanserlerin % 32’si, kansere bagli ölümlerin % 18‘i meme kanserine baglidir.

MEME KANSERINDE RISK FAKTÖRLERI

* Yas (40 yasindan sonra artar),
* Cinsiyet (kadin olmak),
* Aile öyküsünde meme kanseri,
* A tipik hiperplazi
* BRCA-1 ve BRCA-2 genlerinde mutasyon
* Menstrüel öykü
* Dogum öyküsü
* Günlük alkol alimi

KORUYUCU FAKTÖRLER
1-Emzirme(bebeklerinizi emzirin, emzirmek kadini meme kanserinden korur.)
2-Ilk çocugun 30 yas öncesinde dogmasi,
3-Haftada 3 kez egzersiz yapmak riski %35-40 azaltir.

MEME KANSERI BELIRTI VE BULGULARI

Kitle: Hareketsiz, agrisiz,tek tarafli ve sürekli
Agri : Baslangiçta %90 agrisizdir.
Meme Basi Akintisi: Çok sik rastlanmaz. Tek tarafli ve genellikle kanlidir.
Forgue Belirtisi: Tümör tasiyan memenin yukarida, dik ve dolgun olmasidir.
Meme basinda çekilme veya çökme: Tümörün büyüyüp meme basini tutmasi sonucu
Meme Üzerindeki Deride ödem: Tümör hücreleri, lenf damarlarinda ilerleyerek, yüzeyel lenf damarlarina ulasir. Lenfler tikanir, sislik olusur.
Deride yaralar ve kizariklik: Ileri dönemlerde tümör hücreleri önce derin fasiaya sonra M. Pektoralis’e ilerlemeleri sonucu olusur.
Üst Kolda Sislik: Lenflerin tikanmasi sonucu kolda lenf ödem olusur.
Lenf nodüllerinde büyüme:Tümörün lenf nodüllerine (öncelikle koltuk altinda)
metastazi ile olusur.

MEME KANSERI TANI YÖNTEMLERI

* Anamnez: (Risk faktörleri sorgulanir.)
* Kendi kendine meme muayenesi(KKMM),
* Klinik fiziksel muayene:(inspeksiyon, palpasyon),
* Görüntüleme yöntemleri (mamografi,USG,vb.)
* Sitoloji,
* Biyopsi kesin tani koydurur.

KENDI KENDINE MEME MUAYENESI NE ZAMAN YAPILMALIDIR?

* Menstrüasyon(adet) gören 20 yas üzeri kadinlarda aylik olarak memelerin yumusak hissedildigi mensrüasyonun baslangicindan sonraki 5-7. gününde yapilmalidir.
* Menstrüasyonu olmayan kadinlarda (gebelik, laktasyon , menopoz) her ayin belirli bir
günü (her ayin ilk günü vb.) yapilmasi önerilir.

1-GÖZLE DEGERLENDIRME :Belden yukarisi çiplak sekilde ayna karsisina geçilir ; kollar iki yana sarkik,eller belde,kollar basin üzerine dogru kaldirilmis,kollar yanda, gövde öne egik veya eller belde öne arkaya egilme seklinde vücuda pozisyon verilerek her iki meme için gözlem yapilir.Gözlem sirasinda; Memenizi inceleyin: Belli bir bölgedeki sislik veya bir memedeki ileri derecedeki sislik anormal durumdur. Meme derisini gözlemleyin.Meme derisinde görülen kizariklik, burusma, portakal kabugu görüntüsü, gamzelesme anormallik isaretidir.Memelerinizin sekil ve boyutunu gözlemleyin. Iki meme arasinda küçük farkliliklar normalde olabilir. Ancak memenin birinde görülen büyüme, memelerin birinin digerinden sarkik olmasi anormaldir.Meme uçlarinin yönünü ve meme basi akintisini kontrol edin.Sikinca gelen açik sari renkte veya süt kivamli akinti normal iken,tek memeden ve kendiliginden gelen kanli, berrak veya cerahatli akinti olmasi, meme uçlarinin farkli yöne bakmasi veya meme basinda çöküklük, çukurlasma ve renginde degisiklik olmasi anormal durumdur.Ayrica koltuk altina da bakin. Koltuk altinda beze, Üst kolda anormal sislik önemlidir.

2- AYAKTA, ELLE MUAYENE : Elle muayenede elin üç parmaginin iç yüzeyleri
kullanilarak tarama yapilir. Memenin koltukaltindan gögüs kemigine, köprücük kemiginden memenin alt sinirina kadar tüm alanlarin dikkatlice hissedilerek taranmalidir.
Meme dokusunun tüm katmanlarini kontrol etmek ve derin dokulardaki bir patolojiyi atlamamak için memeye hafif-orta ve daha kuvvetli baski uygulayarak muayene edilmelidir. Kayganlastirici olarak sabun veya krem kullanilmasi daha rahat bir muayene imkani saglar .
* Sol meme muayenesi; Ayakta durur pozisyonda sol memede sol kol bas üzerine kaldirilir.Sag el orta üç parmaginin iç yüzü sol meme muayene edilir.
* Sag meme muayenesi; Sag kol bas üzerine kaldirilarak, sol el ile muayene yapilir.

3- YATARAK ELLE MUAYENE : Sirtüstü yatilir.
* Sag meme muayenesi;Sag omzun altina bir yastik veya katlanmis bir havlu yerlestirilir. Sag el basin altina konur. Sol el parmak iç yüzeyleri ile meme tümüyle taranir.
* Sol meme muayenesi; Sol omzun altina bir yastik veya katlanmis bir havlu yerlestirilir. Sol el basin altina konur. Sag el parmak iç yüzeyleri ile meme tümüyle taranir.

ELLE MUAYENE SEKILLERI

* Paralel:Memeyi hem dikey olarak, hem de yatay olarak muayene edin.
* Isinsal(Tekerlek):Meme basindan disari ve / veya meme basina dogru tüm memeyi isinsal olarak tarayin.
* Dairesel(sirküler): Parmaklarinizi hem kendi etrafinda, hem de meme etrafinda daireler çizerek hareket ettirin. Hareket ettirirken memenizden kaldirmayin, bu sekilde tüm memeyi kontrol edin.

SONUÇ OLARAK

* 20 Yasina gelen her kadin, Kendi Kendine Meme Muayenesi yapmalidir. Kendi Kendine Meme Muayenesi ile toplumda meme kanserinin erken evrede yakalanabilecegi ve yasam süresinin olumlu yönde etkilenecegi bildirilmistir.
* Her kadin, risk faktörü yoksa 40-50 yas arasi bir “kontrol mamografisi”, 50 yasindan sonra ise
2 yilda bir mamografi çektirmelidir.
* Ailede meme kanseri varsa, hastaligin ortaya çiktigi yastan 10 yil önce mamografi çekimine
baslanmalidir.
* Tanida 1. Basamak ; Mammografidir.

Meme Kanserinde Erken Tani Yöntemlerini Ögreteceginiz Her Kadin Karanliga Yakilan Bir Mum Gibidir ! Hayatlarin zamanindan önce sönmemesi için; birbirimizi uyaralim, bilgimizi aktaralim, birbirimize destek olalim lütfen..Saglikli günler dilegiyle..

Kaynak : Kanserle Savas Dairesi Baskanligi Kendi Kendine Meme Muayenesi Egitim Programi


Haber : Hem.Hacer KATIRCIOGLU
Hizmet Içi Egitim Koordinatörü